Brucellose of abortus Bang is een bacteriële ziekte die verwerpen veroorzaakt. Dankzij een bestrijdingsprogramma komt deze ziekte in Nederland niet meer voor. Sinds 1 augustus 1999 is Nederland officieel vrij van Brucellose. Via bloedonderzoek van verwerpers wordt de vrij-status van ons land bewaakt.

Oorzaak en symptomen
De ziekte brucellose bij het rund wordt veroorzaakt door de bacterie Brucella abortus. Brucellose wordt ook wel ‘besmettelijk verwerpen’ of ‘abortus Bang’ genoemd. De ziekte komt wereldwijd voor. Kenmerkende verschijnselen zijn abortus (verwerpen), aan de nageboorte blijven staan en ontstekingen aan de geslachtsorganen.

Besmetting
De belangrijkste besmettingsbron van brucellose voor een koppel runderen is een rund dat verwerpt vanwege deze ziekte. Dit dier scheidt grote hoeveelheden bacteriën uit, onder andere met de vrucht, het vruchtwater, de vruchtvliezen en de uitvloeiing tijdens abortus of geboorte. Daarnaast wordt de bacterie in de melk uitgescheiden. De besmetting kan plaatsvinden via de bek van een rund. De bacteriën worden opgenomen in het bloed en verplaatsen zich naar de baarmoeder, uier en gewrichtskapsels. De bacterie verstoort de werking van de placenta (moederkoek), waardoor abortus kan optreden. Het is mogelijk dat ondanks een infectie met Brucella abortus toch een normale geboorte plaatsvindt. Het kalf kan vervolgens drager van het virus zijn. Een dergelijk dier vormt een groot probleem bij de bestrijding van brucellose. De infectie is namelijk vaak zelfs tot aan het eind van de eerste dracht nog niet aan te tonen. Dieren die in de baarmoeder zijn besmet, kunnen verantwoordelijk zijn voor onverwachte uitbraken zonder recente contacten met geïnfecteerde koppels of aankopen.

Zoönose
Brucellose is een zoönose. Dit betekent dat de ziekte kan overgaan van dier op mens. De verschijnselen van brucellose bij de mens zijn niet specifiek en lijken op griep. De meest voorkomende klachten zijn koorts, vermoeidheid, zweten en koude rillingen. Brucellose bij de mens is goed te behandelen met een antibioticumkuur. Om het risico van een besmetting te verkleinen is het belangrijk hygiënisch te werk te gaan bij contact met zieke dieren. Als men helpt bij de verlossing van een dood kalf of lam doet men er verstandig aan lange plastic handschoenen te dragen. Na contact is het van groot belang om de handen goed te wassen en te desinfecteren. Omdat de meeste abortusverwekkers een risico inhouden voor zwangere vrouwen, dienen zij extra voorzichtig te zijn.