‘Hogere gezondheid’ wordt door veel varkenshouders als lastig ervaren. Nogal wiedes want ‘verkeerde’ gewoonten die er door de jaren heen zijn ingesleten, moeten nu overboord. De nieuwe Gezondheidsexpres van GD helpt varkenshouders de juiste stappen te maken in diergezondheid, die passen bij de ondernemer en het bedrijf. Tijdens de Landbouwvakbeurs in Den Bosch en de Landbouwdagen Intensieve Veehouderij in Hardenberg werd de Gezondheidsexpres geïntroduceerd.

Verschillende varkenshouders zijn al begonnen met het verbeteren van de diergezondheid op hun bedrijf. Onder hen de fokbedrijven van Topigs, die gezamenlijk meedoen aan de Gezondheidslift. De bedrijven worden onder meer begeleid door Paul Franssen, dierenarts varkensgezondheidszorg bij GD. Hoewel het nog te vroeg is voor cijfers, constateert Paul Fransen dat de bedrijven in anderhalf jaar tijd een behoorlijke voortgang hebben geboekt. Het gaat dan om: een sterke afname van de hoestproblematiek, minder koppelbehandelingen, een afname van het aantal behandelingen,
op zes bedrijven is er een sterke afname van de Streptococcen suis-problematiek. Ook de technische resultaten verbeteren: snellere groei, minder uitval bij de gespeende biggen en een betere vruchtbaarheid van de zeugen. De
eerste effecten waren op veel bedrijven al na 4- 6 maanden zichtbaar. In de loop van 2008 zullen concrete cijfers bekend zijn. Werken aan een ‘hogere gezondheid’ betekent in de praktijk dat de insleeproutes van ziekten op het bedrijf en de verslepingsroutes van kiemen naar andere diergroepen, worden geblokkeerd. In de tabel staan de verslepingsroutes van de verschillende ziektekiemen. De ervaring van GD is dat de maatregelen die op de deelnemende bedrijven zijn genomen voor 80% het management betreffen (overleggen van biggen vermijden, persoonlijke hygiëne, scheiden van leeftijden) en voor 20% andere dingen, zoals de inzet van vaccins en antibiotica.

De Gezondheidsexpres (zie schema)
Tijdens de Landbouwvakbeurs in Den Bosch lanceerde GD de Gezondheidsexpres voor zeugenhouders. Wat houdt dit in? De Gezondheidsexpres is een programma, waarop de zeugenhouder een abonnement neemt. Het abonnement biedt: halfjaarlijks bloedonderzoek naar luchtwegkiemen en/of maag-darmkiemen, afhankelijk van de wensen van de varkenshouder en de problemen op het bedrijf. Daarnaast zorgt een GD-specialist voor de nodige begeleiding tijdens ‘de weg naar een hogere gezondheid’. Hij stelt een GezondheidsActiePlan aan de hand van de bloeduitslagen, de technische resultaten en bevindingen tijdens de bedrijfsbeoordeling. Dit gebeurt in nauw overleg met de varkenshouder, de dierenarts en de voorlichter van het bedrijf. Om snel vooruitgang te kunnen boeken is het namelijk nodig dat alle neuzen dezelfde kant op staan en iedereen werkt aan hetzelfde doel. Met een pre-screening kan GD bepalen of uw bedrijf geschikt is voor deelname aan de Gezondheidsexpres. In november werden varkensdierenartsen
uitvoerig geïnformeerd door GD over het programma (zie foto ‘Stap voor stap’).

Bloedonderzoek
Een hogere diergezondheid bereiken zonder bloedonderzoek is schier onmogelijk. Ziekten kunnen alleen worden bestreden als precies bekend is welke kiemen er op het bedrijf voorkomen en bij welke diergroepen. Anders blijft het gissen en ‘maar wat proberen’ – dat leidt al snel tot teleurstelling. Bloedonderzoek is ook nodig om te zien of infecties
de aftocht blazen, dus of de varkenshouder op de goede weg is. Het verbinden van adviezen aan onderzoeksuitslagen is niet eenvoudig. Is er bijvoorbeeld sprake van een actieve infectie, of van een chronische? En wat zegt het als 10 procent van de varkens positief is in de test? De begeleidende GD-specialist zorgt voor praktische adviezen op basis van de bloeduitslagen, in combinatie met de bedrijfsbeoordeling en technische cijfers. Verder is de GD-specialist op de hoogte van alle ontwikkelingen in de varkensgezondheid. Hij weet of ziekten in ernst of omvang toenemen, of bedrijven in bepaalde regio’s meer risico lopen, of er nieuwe aandoeningen in opkomst zijn en wat de situatie is in omringende landen. Deze informatie wordt dagelijks verzameld (jaarlijks komen er bij GD bijvoorbeeld 10.000 telefoontjes binnen en er worden ruim 4 miljoen laboratoriumonderzoeken verricht – alle informatie wordt overigens volledig anoniem geanalyseerd). Ook deze informatie gebruikt hij bij de begeleiding van de abonnees op de
Gezondheidsexpres.

Ludwig ten Broeke, marktmanager varkenshouderij en dr. Hetty van Beers, dierenarts varkensgezondheidszorg